zamknij

Wiadomości

Marszałek województwa apeluje do PGG i JSW: nie sprzedawajcie mułu prywatnym odbiorcom

2017-07-11, Autor: mk

Wojciech Saługa, marszałek województwa śląskiego, wystosował apel na ręce prezesa Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA oraz prezesa zarządu Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o. – jako największych producentów materiałów palnych na rynku.

Reklama

Przyjęta przez Sejmik Województwa Śląskiego uchwała antysmogowa zacznie obowiązywać od 1 września br. By mieszkańcy regionu faktycznie mogli odczuć zmianę, niezbędne jest stosowne działanie wszystkich stron. - Tylko wtedy mamy szansę na skuteczną walkę ze smogiem, kiedy wszyscy będziemy konsekwentni w przyjętych założeniach. Niezbędne są ciągle rozwiązania systemowe w tym względzie na poziomie całego kraju, ale niezbędna jest też odpowiednia postawa producentów materiału palnego. Musimy w tej potyczce stanowić jedność – uważa Wojciech Saługa.

Treść apelu:

„W imieniu wszystkich, dla których wartością nadrzędną jest zdrowie i życie ludzkie, zwracam się z apelem do władz Polskiej Grupy Górniczej oraz Jastrzębskiej Spółki Węglowej o powstrzymanie sprzedaży mułów i flotokoncentratów na rynek paliw sektora komunalno-bytowego.

Sejmik Województwa Śląskiego uchwałą z dnia 7 kwietnia 2017 r. wprowadził na terenie województwa zakaz stosowania m.in. mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem w instalacjach o mocy do 1 MW. Niestety, paliwa te są ogólnodostępne i wykorzystywane w wielu gospodarstwach domowych. Projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych nie zakazuje ich sprzedaży użytkownikom instalacji małej mocy (do 1 MW), a jedynie wskazuje te paliwa do spalania w instalacjach o nominalnej mocy cieplnej powyżej 1 MW, a tym samym nie przyczynia się do walki z niską emisją.

Podczas procedowania nad uchwałą antysmogową w Sejmiku Województwa Śląskiego wszyscy zgodzili się, że zanieczyszczone powietrze nie zna ani granic, ani podziałów politycznych. By jednak ta walka miała sens i szansę na efekt, musi być podjęta przez wszystkich graczy na rynku, bez żadnego wyjątku.

Dlatego też zwracam się z apelem, by dwaj najwięksi producenci paliw stałych w Polsce włączyli się do walki o czyste powietrze i tym samym dali wyraz troski o dobro mieszkańców naszego regionu. Paliwo, które Państwo dostarczają, może być efektywniej i z pożytkiem wykorzystywane przez producentów energii i ciepła, a co najistotniejsze – z poszanowaniem zdrowia obywateli naszego kraju. Nie uchybi to zatem ekonomicznemu rachunkowi, którym muszą się Państwo kierować jak każda firma na rynku.

Jako na przedsiębiorstwach, które mogą poszczycić się przymiotnikiem państwowe, spoczywa na Państwa firmach dodatkowo odpowiedzialność za mieszkańców naszego kraju. Istnieją bowiem wartości wyższe, takie jak zdrowie i życie obywateli, dla których rachunek zysków i strat nie jest wyłącznym kryterium sukcesu.”

Przypomnijmy: nowe przepisy antysmogowe zaczną obowiązywać od 1 września 2017 r. na terenie całego województwa śląskiego. Od tego też czasu nie będzie można stosować węgla brunatnego, mułów i flotokoncentratów oraz biomasy stałej o wilgotności powyżej 20 proc.

Uchwała obowiązuje także wszystkich tych, którzy po 1 września planują instalację urządzeń grzewczych. Wedle przyjętych zapisów w takim przypadku muszą być to kotły minimum klasy 5. Założono trzy daty graniczne wymiany starych kotłów w zależności od długości lat użytkowania. W przypadku kotłów eksploatowanych powyżej 10 lat od daty produkcji trzeba będzie je wymienić na klasę 5 do końca 2021 roku. Ci, którzy użytkują kotły od 5-10 lat, powinni wymienić je do końca 2023 roku, a użytkownicy najmłodszych kotłów mają czas do końca 2025 roku.

Na rynku są stosowane również kotły klasy 3 i 4. Ze względu na to, że do roku 2016 wymiana na takie kotły była dofinansowywana, graniczną datę ich obowiązkowej wymiany na klasę 5 wydłuża się do końca roku 2027. Co istotne, każdy, kto buduje nowy dom i zamierza ogrzewać go węglem lub drewnem, ma obowiązek zainstalować kocioł klasy 5. Ta regulacja będzie miała zastosowanie już od 1 września 2017 roku.

>>Stało się! Województwo śląskie ma uchwałę antysmogową<<

Wartościowy artykuł? Cieszymy się! Jesteśmy niezależnym medium, a nasi dziennikarze codziennie starają się przedstawiać Ci rzetelne informacje. Jeśli doceniasz naszą pracę, możesz nas wesprzeć. WSPIERAJ NAS! »

Oceń publikację: + 1 + 19 - 1 - 39

Obserwuj nasz serwis na:

Komentarze (36):
  • ~Escape 2017-07-11 14:03:17

    apelowac to sobie możesz :)
    widac po placach jak szybko wszyscy kupują ten syf.
    Zakazać sprzedaży i tyle .w Czechach jest zakaz , przyjeżdżają do polski.

    38 25
  • ~imrahil 2017-07-11 14:27:00

    ludzie nadal to kupują. niektórzy nieświadomie, inni z pełną świadomością. za jakiś czas ma wejść w życie zakaz na poziomie ogólnopolskim. a z okresu wiosennego kojarzę newsa, że PGG zapowiedziało że zaprzestanie sprzedaży syfu, szkoda tylko że dopiero od jesieni...

    16 23
  • ~Jedynie Prawdziwy Polak 2017-07-11 14:29:04

    Polska szlachta nie słuchać takich głupot.
    Nowy Passat na podjeździe, plazma 60 cali na ścianie i zapasu muły do hodowania raka u swoich dzieci na 4 lata.

    44 28
  • ~imrahil 2017-07-11 14:33:58

    często to niestety tak wygląda

    17 7
  • ~minowa 2017-07-11 14:38:12

    Rakotwórczy syf to kupujecie w sklepach, szczególnie kurczaki, które po 3 miesiącach osiągają 1,5 kg. A najgorsze to są uwielbiane skrzydełka na grilla oraz szyje i korpusy na zupkę....

    61 19
  • ~imrahil 2017-07-11 14:42:41

    ~minowa - może masz rację, ale to niczego nie zmienia w kwestii szkodliwości paliw stałych spalanych bez kontroli w przydomowych kotłowniach ani nawet nie jest powiązane z tematem artykułu.

    23 27
  • ~imrahil 2017-07-11 14:43:35

    ale za jakiś czas mandacik będzie nie tylko za palenie odpadami czy śmieciami, ale także za kocioł niespełniający norm V klasy :)

    17 27
  • ~ 2017-07-11 14:48:48

    Czegoś tutaj nie rozumiem, najpierw zakazano administracyjnie spalania niektórych rodzajów paliw (w tym wspomnianego mułu ) i nakazano wymianę pieców, nawet tych, które jeszcze rok prędzej były eko (poniżej 5 klasy), później dopiero zabrano się za próbę zinwentaryzowania ilości źródeł problemu zanieczyszczonego powietrza (ankieterzy chodzący po mieście, o czym wspominał portal ), a teraz wystawiający powyższy zakaz apeluje, by nie sprzedawać opału, którego spalania i tak administracyjnie zakazał, widzą tutaj kompletny chaos w działaniach, absurd goni absurd, a za próbę rozwiązania problemu zabrano się jak zwykle nie od tej właściwej strony.

    40 3
  • ~Escape 2017-07-11 14:50:33

    prawdę mówiąc to to głównym winowajca są te stare kotły-
    ale w starych kotłach można tez dobrze palić -od góry - i byłoby ok.

    19 7
  • ~Alpha 2017-07-11 15:01:23

    @ursus

    Problem wynika z kompetencji samorządów. Miasta i Sejmiki (samorządy) mają za mało kompetencji i robią tyle na ile im starcza. Zakaz sprzedaży to wyłącznie kompetencja rządowa (chore). Rząd jest jednak gdzieś w Warszawie na wschodzie i woli uprawiać wojenkę z Rosją, dyskutować o rakietach Trumpa i walczyć na pomidory w jakichś manifestacjach. W tyłku mają to jakim luftem będziemy oddychać w Rybniku. Do tej pory to oni tam w tym temacie zbyt wiele nie zrobili. Więcej samorządów, mniej centralnego sterowania.

    11 17
  • ~x.treme 2017-07-11 15:03:49

    Najpierw porządna restrukturyzacja górnictwa, węgiel tańszy o połowę, wtedy możemy zacząć dyskutować o ekologii.

    50 7
  • ~ 2017-07-11 15:09:47

    Gdzie Trump i Ameryka ma smog, CO2 i całe niby ocieplenie klimatu pokazał w Paryżu i na spotkaniu G20

    32 4
  • ~Adaśko 2017-07-11 17:02:58

    To nie wina ludzi palących mułem,tylko wina ludzi tych co palą w piecach byle co ,ponieważ nie mają pieniędzy na muł.Kolejna nagonka na kopalnie.Panie marszałku pan jest chyba też z PISu i wierzy pan w Kaczyńskiego.

    32 18
  • ~Alina Adamiec 2017-07-11 17:18:22

    przeciez wiekszośc ma i tak stare piece więc choćby palili węglem to to nic nie da ...

    21 7
  • ~orient 2017-07-11 17:38:59

    @imrahil ale co nas to obchodzi, że "niektórzy nieświadomie kupują". Narkotyki też ktoś kupuje - gorzej jeśli się go przyłapie na ich posiadaniu. Samorządy mają teraz narzędzia aby po 1 IX karać tych frajerów którzy kupili muł "bo był tani". @topson tak tak... znamy te stare śpiewki. Na alkohol, papierosy i auta są pieniądze, tylko w przypadku palenia mamy nagle pełno "biedaczków". Od 1 IX każdy kto będzie palił muł powinien być ukarany mandatem. Jeśli poczujemy coś co może być śmieciami lub mułem - dzwońmy na straż miejską. Lepiej aby interwencja była bezpodstawna niż aby przepuścić komuś palenie tym syfem który nas wszystkich truje i który psuje reputację śląskiej ziemi. Dbajmy o nasze płuca i układ oddechowy oraz o nasze środowisko.

    17 32
  • ~suzuki89 2017-07-11 18:54:42

    Najlepiej wszystkim nakazać co mają robić i czym mają palić. A może tak marszałek zamieni się z mieszkańcami Śląska na pensje ? Co nie jeden wtedy by wymienił piec i kupił węgiel wysokiej klasy. ludzie mają emerytury po 100 złotych i muszą się opłacić i żyć za to. A gdzie reszta? Ale kogo to obchodzi a Ci co mieszkają w blokach i grzeją dupy z elektrociepłowni to w ogóle się nie powinni wypowiadać !!!! Nie mają pojęcia o czym piszą a najwięcej szczekają !!

    51 9
  • ~Lateks 2017-07-11 20:37:55

    Ciekawe że nikt nie potrafi myśleć i czytać. Flot zawiera mniej zanieczyszczeń niż orzech czy kostka.
    A emisja spalin bez porównania. I jakie to ekologiczne piece z dofinansowania skoro już je trzeba wymienić? Tzn. samorządy wydawały pieniądze na trujące piece?

    34 3
  • ~Arteks 2017-07-11 21:11:00

    @lateks - taaak a papierosy obniżają zachorowalność na raka. ;) @suzuki89 - no cóż, masz chałupę to o nią wreszcie zadbaj i przestań swoim smrodem robić obciach Rybnikowi jak jakiś dzikus. Co za bajki opowiadasz z emeryturą 100 zł?! Jeśli ktoś jest nieodpowiedzialny to mieszka w obiekcie na który go nie stać. Jeśli kogoś nie stać na ogrzewanie czymś lepszym niż jakiś syfiaty odpad - może taki dom sprzedać i kupić lokal na jaki go stać. Tak to działa na całym świecie cywilizowanym świecie i musi wreszcie musi zacząć działać na Śląsku. Nie dało się dobrowolnie to będzie pod przymusem.

    8 44
  • ~mezi1235 2017-07-11 21:14:42

    Warto rozważyć opcje montażu elektro filtrów do kotłów zasypowych. Kosz dużo mniejszy w porównaniu z kołami 5 klasy A eksploaracja dużo tańsza. Ciekawe jak społeczeństwo w Polsce niestety biedne poradzi sobie z zakupnem drogiego opału o kotle nie wspominajac.?

    22 2
  • ~suzuki89 2017-07-11 21:22:04

    Arteks o mnie się nie martw. ja mam pompę ciepła na lato i ogrzewanie na pelet o ile się orentujesz co to jest.Ale nie można patrxeć tylko na siebie i być takim egoistą i snobem jak ty. Są ludzie co nie mają wysokich dochodów i ich nie stać. A pracowali wiele lat i mają niskie emerytury i takich znam. Ale taki bogacz jak ty ma zero empati i życzliwości dla innych.

    43 3
  • ~minowa 2017-07-11 21:37:03

    Arteks znowu wysiedla z domów do króliczoka, w jakim sam mieszka. Ma ciepło pochodzace z kaloryfera a prąd z gniazdka w ścianie.
    A orient bezwzględnie wywącha muł.
    Zobaczycie, jakie będą przekroczenia PM-10 jesli będzie bezwietrzny i wyżowy styczeń jak poprzedni. Bez mułu i flotu - ZNACZNIE WYŻSZE. Przekonacie się, wy experci z bloków, którzy co najwyżej patykami paliliście w grillu.

    36 8
  • ~imrahil 2017-07-11 21:45:37

    ~suzuki89 - napisz jeszcze, że do nowego domu sobie zapodałeś taki tandem w postaci drogiego kotła na paliwo stałe (pellet) wraz z kotłownią i kominem + pompa ciepła na lato. ~monnie - co do USA, to tam chyba są ostrzejsze normy dotyczące zapylenia niż w Europie, w dodatku można złapać 1000 dolców mandatu jak sąsiad nagra na wideo twój zbyt długo dymiący komin. i taki przepis by u nas wystarczył (wraz z zakazem montażu kotłów na paliwa stałe w nowych domach).

    5 13
  • ~Arteks 2017-07-11 21:57:51

    @suzuki89 - zdrowy rozsądek a nie egoizm! Jeśli jakiś biedny emigrant z Polski wyjedzie do Nowego Jorku to wybierze na miejsce zamieszkania piękny dom na Brooklynie, apartament na Manhattanie czy raczej kilkuosobową suterenę na Greenpoincie?! A u nas niektórych stać na zbyt duże domy, palenie nawet we wrześniu czy czerwcu! Stać na: alkohol, papierosy, kilka aut, trampoliny i basen na placu, wyjazdy zagraniczne na urlop - a pod koniec lata, tel. po muł i potem kopcenie ile wlezie. Tak było i tak już nie będzie :DDD A co
    powiesz o życzliwości w kontekście ludzi świadomie trujących sąsiadów, małe dzieci, schorowanych starszych ludzi? @minowa - no i nie marnuję czasu na zładowanie opału do piwnicy, rozpalanie pieca, dokładanie do niego i wynoszenie popiołu. Człowieku XXI wiek!!! Za 5-10 lat tak zacofane poglądy jak twoje będą tylko wspomnieniem.

    9 30
  • ~ 2017-07-11 22:16:27

    ~imrahil i po co piszesz "chyba" jeśli nie wiesz!!! Trump nie podpisał tych umów dlatego, żeby m.in. ratować miejsca pracy i przemysł wydobywczy w USA. Przecież ten gość to to biznesmen a nie samobójca. Z resztą w Japonii postanowili otworzyć kilkanaście .......kopalń węglowych

    15 1
  • ~imrahil 2017-07-11 22:32:45

    ~monnie, widzę, że czytanie ze zrozumieniem nie jest twoją mocną stroną. sprawdź sobie w sieci jakie są progi dla USA i dla UE. a co do Trumpa, to co wypisujesz ma związek z CO2 a nie smogiem. to dwie różne rzeczy. Trump broni m.in. możliwości spalania węgla w elektrowniach, spalania gazu i nie zastępowania ich na siłę przez dofinansowane OZE. to nie ma związku ze smogiem, szczególnie tym powodowanym przez niską emisję. tak jak napisałem - w USA jest mandat nawet 1000 dolarów za dymienie, a dowodem może być nagranie dymiącego komina.

    4 5
  • ~ 2017-07-11 23:10:07

    Nie ma to jak mieszkać w prawie 50 letnim króliczoku, ogrzewanym z jeszcze starszej i przestarzałej ciepłowni do tego zlokalizowanej na drugim końcu miasta, gdzie podczas przesyłu ciepła traci się jego połowę i twierdzić, że jest to najlepsze i jedynie słuszne rozwiązanie, a wszystkich mających odmienne zdanie obrażać m.in słowami "Za 5-10 lat tak zacofane poglądy jak twoje będą tylko wspomnieniem". Na szczęście czasy kiedy był odgórnie dzielono ludzi na tych o poglądach postępowych i zacofanych już minęły.

    17 9
  • ~kurier 2017-07-11 23:59:48

    Oczywiste jest że ludzie przesadzają z tym brakiem funduszy. Jakos w reszcie Polski nie znają mułu czy flotu, ludzie nie mają deputatów i emerytur górniczych i jakoś żyją i nie nikt się nie pyta czy ich stać czy nie. Widzę, że właśnie władze województwa to pojęły. Lepiej późno niż wcale. Popieram uchwałę i liczę na jej respektowanie. Nie żyjemy gdzieś w III świecie tylko w Europie. Odgrywanie się na ludziach z bloków z tego powodu, że władze województwa zakazały palić odpadami jest dziecinadą iźle świadczy o tych którzy tak piszą.

    11 8
  • ~zaniepokojony 2017-07-12 07:42:44

    Ci którzy dalej to kupują i sprzedają mają muł i flot zamiast mózgu trzeba wprowadzić wyższe kary szczególnie ukarać JSW i PGG za sprzedaż

    4 9
  • ~jajko 2017-07-12 08:31:52

    Arteks skoro mieszkasz w tak nowoczesnych i ekologicznych osiedlach to jak wytłumaczysz znaki ustawiane przez twoją spółdzielnie "na terenie RSM zakaz jazdy rowerem"? Chyba sam nie wiesz gdzie mieszkasz.

    Za 10 lat to może się okazać że bloki z płyty nie mogą dłużej być użytkowane... Ale mieszkasz w tak nowoczesny bloku, że wieżowce na Manhattanie wymiękają...

    14 1
  • ~Arteks 2017-07-12 10:21:39

    @jajko - dziwię się takiej wiochmeńskiej narracji niektórych osób. W końcu mieszkamy w MIEŚCIE, a nie na wsi gdzie każdy może robić co mu się podoba. Mamy XXI wiek, podobno żyjemy w regionie gdzie szanuje się wartości i gdzie poziom życia jest wyższy niż w reszcie kraju. Możecie się wypłakać na forum i wyszczekać ale czy wam się podoba czy nie musicie wreszcie dostosować się do miejskiej większości i bardziej cywilizowanych form ogrzewania swoich chatek. Nie stać was? Chcecie żyć jak pradziadkowie? To nakupcie sobie baranich skór i zbierajcie chrust. ;) Co do bloków to pokaż mi chociaż jeden w Polsce który zburzono pod budowę jakieś inwestycji lub który się rozpadł z powodu starości. A ja ci mogę pokazać nawet w Rybniku kilkadziesiąt domków jednorodzinnych już zburzonych lub przeznaczonych do rozbiórki. Nikt się nie odważy niszczyć miejskiej tkanki ale nikomu nie żal likwidacji małych, postpeerelowskich brzydkich kostek.

    2 12
  • ~jajko 2017-07-12 13:28:34

    Arteks jak z toba dyskutować jeżeli przyrównujesz Rybnik do wielkich miast i nowoczesnych społeczności, a krytykujesz piaskownice na rynku?

    Nie ma sensu... Wyprowadź się na swój green point...

    5 1
  • ~minowa 2017-07-12 14:24:26

    Arteks, to właśnie w miescie ludzie robią co im się podoba, bo wszędzie wokoło "to nie moje". Spróbuj robić co chcesz na wsi, to zobaczysz. A co do wyburzeń, to nie ma nikt odwago burzyć bloków, w których mieszka "klasa robotnicza". Co innego z domami prywatnymi, bogaczy można walić w rogi na każdym kroku przy poklasku "blokowych" i w imię tzw. sprawiedliwości tzw. tfu - "społecznej"....

    5 1
  • ~imrahil 2017-07-12 14:28:17

    ~minowa to w końcu zdecyduj się czy mułem palą biedni czy bogaci.

    2 1
  • ~orient 2017-07-12 17:29:38

    @minowa to w domach jednorodzinnych mieszkają bogacze czy biedota? Jeśli ci pierwsi - dlaczego nie stać ich zadbać o swoją własność i zachowywać się społecznie, nie używając opału i pieców które powodują ogromne zadymienie w okresie grzewczym? A jeśli biedota - dlaczego nie ubiegają się o mieszkania komunalne od miasta?

    1 1
  • ~Jan Jelocha 2017-07-12 18:00:06

    ~orient-Po pierwsze, nie masz prawa ingerować w prywatną własność, po drugie jakim cudem miasto znajdzie kasę na wybudowanie kilka tysięcy mieszkań komunalnych, po trzecie, prawo prawem a ludzie i tak sobie poradzą, paląc zamiast mułu, to będą palić śmieci, komornik biednym i tak nic nie zabierze. Skoro ty chcesz mieszkać w bloku, to nic ci nie broni, ale zrozum że nie każdy psychicznie jest zdolny do mieszkania nie na swoim. To jak z ludźmi, jeden myje się codziennie i nie wyobraża sobie inaczej a inny nie myje się wcale i syf oraz zapach go nie przeraża. Wolę aby ludzie palili mułem niż śmieciami, skoro wierzysz że ludzie zaczną palić węglem zamiast mułu, lub gazem, to oznacza że jesteś naiwny lub głupi, bo z pustego nawet salomon nie naleje. Prosta sprawa, w większości biednych domach liczy się na pierwszym miejscu papierosy, potem auto, następnie jedzenie i rachunki, a opał na końcu, bo w końcu wiele rzeczy może być opałem, straż miejska im nie straszna, bo co oni mogą, jedynie mandaty, które i tak nie płacą, bo za to żadna kara nie grozi, jak sie mandatów nie płaci, więc jesteś naiwny lub zwyczajnie glupi, jeśli wierzysz że durne zakazy zadziałają, to tak jak w PRLu zakazy sprzedaży alkoholu przed godziną 13, a po 13 to już wszyscy do sklepu szli nawaleni jak bela, taki to miał sens, że po prostu więcej bimbru się pędziło, bo był bardziej opłacalny, teraz będzie się więcej węgla kraść, więcej śmieci palić i drzewo na lewo kombinować, bo wegiel za drogi, po prostu będzie więcej machloi i podziemnego biznesu.

    3 4
  • ~imrahil 2017-07-12 20:38:05

    ~Jan Jelocha - co ty za bzdury wypisujesz? jakoś w cywilizowanych krajach da się postępować wg norm (paliwo, kotły). jakoś w Krakowie będzie zakaz stosowania paliw stałych. jakoś w końcu ty i tobie podobni zostaniecie zmuszeni do szacunku dla zdrowia sąsiadów i dzieci, wszystko jest kwestą czasu i kultury. i to nie jest żadne wtrącanie się w cokolwiek, a tłumaczenie wszystkich problemów biedą jest żałosne. jak ktoś jest biedny, to ma zapomogi, jak wielodzietny to ma 500+, jak jest emerytem górniczym albo górnikiem, to nie jest biedny. jak ktoś kto jest alkoholikiem i przepija kilkaset zł miesięcznie to też nie jest usprawiedliwieniem dla palenia odpadami (śmieci, muł, flot).

    1 3

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu Rybnik.com.pl nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Alert Rybnik.com.pl

Byłeś świadkiem wypadku? W Twojej okolicy dzieje sie coś ciekawego? Chcesz opublikować recenzję z imprezy kulturalnej? Wciel się w rolę reportera Rybnik.com.pl i napisz nam o tym!

Wyślij alert

Sonda

Czy potrafimy ze sobą rozmawiać mimo różnic w poglądach?




Oddanych głosów: 1069