zamknij

Wywiady

Musimy być gotowi na czarny scenariusz

- Czy to się komuś podoba czy nie, to kopalnie są w naszym mieście głównym pracodawcą, a ich pracownicy najliczniejszą grupą podatników. To los górników oraz ich rodzin powinien być oczkiem w głowie władz miasta

- mówi nowo powołany pełnomocnik Prezydenta Miasta ds. Inwestycji i Gospodarki Przestrzennej – Wojciech Student.

Red.: Wojciech Student, nim objął stanowisko Pełnomocnika Prezydenta Miasta ds. Inwestycji i Gospodarki Przestrzennej słynął z tego, że nie bał się publicznie mówić tego co myśli. Czy tak nadal pozostanie?

Wojciech Student: Ja nie umiem inaczej.

Ale wie Pan, wyobrażenie tego co można w mieście zrobić to jedno, a szara rzeczywistość i zderzenie z oporem urzędniczej materii to drugie. Nie obawia się Pan, że polegnie Pan w starciu z urzędniczą inercją?

Oczywiście istnieje taka możliwość. Zapewniam jednak, że jeśli okaże się, że moje zaangażowanie i wysiłek nie przynoszą spodziewanych efektów, pakuję się i odchodzę. Nie muszę Pana przekonywać, że dotąd miałem co robić i nie stanąłem do konkursu na pełnomocnika dla pieniędzy czy splendoru. Dotąd wiele rzeczy w Rybniku mnie irytowało i postawiłem sobie zadanie próbować to zmienić. Czy się uda? Czas pokaże.

Skoro prezydent Kuczera powołuje pełnomocnika, w którego nazwie jest hasło „gospodarka przestrzenna”, to daje sygnał, że ta dziedzina jest dla miasta bardzo ważna. Dlaczego?

Dlatego, że ma bezpośrednie przełożenie na rozwój i przyszłość miasta. Obecnie trwają prace nad nowym studium zagospodarowania przestrzennego. To dokument planistyczny, w oparciu o który powstają miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Jeśli nie będziemy mieli dobrego studium, może być problem z realizacją wielu kluczowych działań na rzecz rozwoju miasta w najbliższej przyszłości.


Na przykład?


Na przykład jak dotąd nie uwzględniono w studium przebiegu północnej obwodnicy miasta. Koncentrując się na budowie drogi Pszczyna-Racibórz wszyscy zapomnieli o tym, że po wprowadzeniu odpłatności za autostrady ruch tranzytowy znowu może wrócić do centrum Rybnika, wzmożony będzie też ruch samochodów osobowych.

Poprzednie władze miasta narzekały, że problemem Rybnika jest brak dobrze skomunikowanych terenów inwestycyjnych o dużej powierzchni. Właśnie dlatego Tenneco buduje nową fabrykę nie w Rybniku a Stanowicach. Czy istnieje jakieś rozwiązanie tego problemu?

Tak. Rybnik posiada takie tereny.

Gdzie?

Jednym z takich obszarów jest lotnisko w Gotartowicach. W studium zagospodarowania przestrzennego powinniśmy uwzględnić te tereny jako potencjalną strefę inwestycyjną.

Zdaje Pan sobie sprawę, że wypowiadając ten pomysł odpala pan lont? Co powie na to środowisko lotnicze w Rybniku?

Tzw. środowisko lotnicze, jeśli myśli racjonalnie, bardzo ucieszy się z faktu, że za kilka lat będzie się mogło przenieść do Czerwionki, gdzie jest planowana budowa pasa startowego, znacznie dłuższego niż ten planowany do tej pory w Rybniku. Interes stosunkowo niewielkiej grupy osób nie powinien dominować nad najważniejszym interesem mieszkańców Rybnika, jakim jest zapewnienie miejsc pracy młodemu pokoleniu. Nie chcę być złym prorokiem, ale jeśli nasze dwie kopalnie zatrudniające łącznie 7500 ludzi popadną w jeszcze większe kłopoty, to Rybnik podzieli los Chorzowa, Bytomia lub Zabrza. Badania pokazują, że jedno miejsce pracy w górnictwie daje 3-4 inne miejsca pracy. Czyli, w uproszczeniu, górnictwo daje Rybnikowi około 30 tys. miejsc pracy. Dla Rybnika nie jest jeszcze za późno. Pod warunkiem, że zmieni się polityka władz miasta. Przez ostatnie lata rybnicki samorząd koncentrował się na problemach dawnej Elektrowni Rybnik proponując kolejne ulgi i udogodnienia. Jaki to dało efekt? Zatrudnienie w EDF z roku na rok maleje, a w strukturze tej spółki rybnicki zakład stał się jednym z wielu oddziałów. Czy to się komuś podoba czy nie, to kopalnie są w naszym mieście głównym pracodawcą, a ich pracownicy najliczniejszą grupą podatników. To los górników oraz ich rodzin powinien być oczkiem w głowie władz miasta. A tymczasem, podczas tworzenia nowej strategii rozwoju miasta na lata 2014-2020, jej brzmienia w ogóle nie konsultowano ze stroną górniczą...
Reasumując, miasto musi być przygotowane na ewentualny czarny scenariusz i tak kształtować przestrzeń, by mogli u nas pojawić się nowi inwestorzy generujący nowe miejsca pracy poza górnictwem.

W trakcie kampanii wyborczej krytykował Pan urząd miasta, że zamiast konkursów architektonicznych, wszystkie kluczowe dla miasta projekty zlecał jednym i tym samym pracowniom. Czy nadal podtrzymuje Pan to stwierdzenie?

Oczywiście. Były prezydent Adam Fudali bardzo chętnie udzielał zleceń firmom Top Project i Plus8, co potwierdzają ogólnie dostępne informacje.

No i jak Pan zamierza to zmienić?

Mam konkretny plan. Po pierwsze, w miejsce Miejskiej Komisję Urbanistyczno-Architektonicznej w obecnym kształcie chciałbym powołać nową, której członkowie będą dobrani na podstawie rekomendacji Śląskiej Okręgowej Izby Architektów oraz Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP). Chcemy też otworzyć się na całe środowisko rybnickich projektantów. Ta nowa komisja będzie zajmować się sprawami planowania i architektury, m.in. będzie przygotowywać i rozstrzygać przy udziale SARP-u konkursy na projekty najważniejszych inwestycji w mieście.

Jakie konkursy zostaną ogłoszone jako pierwsze?

Na studium zagospodarowania działek przy ul. Hallera i przy ul. Miejskiej. Podjęta została już decyzja, że miasto nie będzie ogłaszać więcej przetargów na sprzedaż tych działek w dotychczasowym kształcie. Czas pokazał, że wymyślone koncepcje na hotel i rynek-bis są po prostu chybione. Nie będę szukał inwestorów podczas drogich wycieczek do Cannes czy Dubaju. Poszukamy ich w Polsce. Najpierw trzeba usiąść do stołu z polskimi deweloperami, w tym rybnickimi i zapytać ich co i jak są w stanie wybudować na tych działkach. Na podstawie tego rozeznania opracowany zostanie regulamin konkursów.

No dobrze, ale problemem Rybnika jest to, że krajobraz szpecą poszczególne pomniejsze obiekty, na projekt których nikt nie będzie ogłaszał konkursu...

Niestety, ma pan rację. Podam świeży przykład. Trafił na moje biurko projekt nowych wiat na miejskim targowisku. Są – delikatnie mówić - nieestetyczne! To co powinniśmy zrobić, to nie dopuścić do tego, by takie „potworki” stanęły w sąsiedztwie budynku sądu, jednego z niewielu rybnickich zabytków. Problemem jest to, że takie projekty firmuje Urząd Miasta, który z ustawy ma dbać o ład przestrzenny. W związku z tym, będę zmierzał do tego, by wszystkie projekty zlecane przez jednostki miejskie, były opiniowane przez miejską komisję, o której mówiliśmy wcześniej.

Co ze sławetnym deptakiem?

Na wiosnę, deptak przejdzie gruntowny przegląd, a wykonawca zostanie zobligowany do usunięcia wszystkich niedoróbek i ewentualnych błędów projektowych. Najpilniejszą kwestią jest remont przejścia dla pieszych na ulicy Gliwickiej. To miejsce jest obecnie w katastrofalnym stanie.
Tego typu niedoróbki to szerszy problem, który dotyczy „wyborczych” inwestycji poprzedniego prezydenta. Problemy związane m.in. z nieodpowiednim odwodnieniem pojawiają się na kąpielisku Ruda czy na stadionie lekkoatletycznym.

Czego Panu życzyć na początku pracy w magistracie?

Tego o czym wspominał Pan na początku: aby nie zabrakło mi sił i determinacji do przeprowadzenia koniecznych zmian. Kondycję mam dobrą, więc jestem niepoprawnym optymistą.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiał Wacław Wrana

Wojciech Student – architekt, absolwent Politechniki Śląskiej. Od 1992 roku współtwórca rybnickiej pracowni PROJEKT 3. Otrzymał kilkanaście nagród i wyróżnień w krajowych i międzynarodowych konkursach architektonicznych miedzy innymi na Centrum Kongresowe w Krakowie, Pomorski Park Technologiczny w Gdyni, Centrum Windsurfingu w Sopocie, Halę Lodowiska w Bydgoszczy czy Centrum Kongresowe w Toruniu. Laureat Nagrody Ministra Sporu, SARP, Modernizacja Roku i Wojewody Opolskiego i Śląskiego. Wiceprzewodniczący Komisji |Rewizyjnej Śląskiej Okręgowej Izby Architektów. Autor publikacji na temat architektury w prasie fachowej i periodykach tematycznych.
Od 16 stycznia 2015 r. jest Pełnomocnikiem Prezydenta Miasta Rybnika ds. Inwestycji i Gospodarki Przestrzennej w randze wiceprezydenta.

Obserwuj nasz serwis na:

Komentarze (51):
  • ~miastowy 2015-01-23 18:42:26

    Nie wiem jak Wam, ale pierwszy raz usłyszałem naprawdę rzeczowy wywiad z chłopem, który z zawodu nie jest politykierem. Pomysły są konkretne od zaraz, a nie wydumane wizje z foto w Dubaju . Wizja rządzenia jako ciepła woda w kranie doprowadzi ten region do upadku. Strefa ekonomiczna i wizja dla Śląska, po okresie czarnego złota, jest czymś najistotniejszym czym powinni zająć się politycy z tego regionu. Utrwalania interesów poszczególnych osób, którym już dobrze się żyje, nic nie daje bo prowadzi do stagnacji. Niestety, ale strategia rządzenia poprzedniej ekipy tak właśnie wyglądała. Mimo, że nie jestem zwolennikiem PO na szczeblu krajowym , w sumie cieszę się że wygrał Kuczera bo dopuszcza do głosu ludzi którzy coś zrobili już w życiu, a ich działalność nie opierała się tylko na wydawaniu publicznych pieniędzy. Przyznam szczerze, że bardzo bałem się o brak zaplecza Piotra Kuczery, ale jakoś próbuje z tego wybrnąć.

    53 0
  • ~werkk 2015-01-23 18:54:13

    Nareszcie Rybnik doczekał się fachowca, architekt Wojciech Student powinien jak najszybciej przewietrzyć podległe mu wydziały uwolnić je od ludzi AF.

    33 0
  • ~Lokers 2015-01-23 19:52:21

    Górnictwo to miejsca pracy ale i ograniczenia rozwojowe, czego doskonałym przykładem jest wspomniany Bytom. Do tego generuje masę problemów, które nie działają zachęcająco na inwestorów (ot, choćby szkody górnicze, dostęp do kadry pracowniczej zdominowanej przez zawody związane z górnictwem, do tego system płac itp. itd.). Kopalnie nie są wieczne, a monokultura przemysłowa (jakakolwiek) zawsze jest niebezpieczna.
    Co do lotniska - wszyscy się "zabijają" żeby je mieć, a p. Student lekką ręką oddaje sąsiadom. Pominę już tradycje lotnicze. Bo lotnisko to też rozwój! Poza tym teren lotniska nigdy (!) nie będzie tak atrakcyjnie położony jak grunt w Stanowicach czy Dębieńsku (przy samym węźle). Tym bardziej, że rynek pracy ciągle ten sam.
    Tak czy inaczej Powodzenia! Oby tylko zamiast ekipy AF nie wpadła nam do urzędu ekipa SARPu, która (oczywiście odpłatnie) będzie robić konkurs za konkursem.

    5 0
  • ~morfeus12 2015-01-23 20:21:54

    Oby się udało i żeby tylko stara władza nie robiła problemów. Bo jak zaczną w grę wchodzić fochy rady, to skończy się eldorado. TRZYMAM KCIUKI! Wywiad bardzo rzeczowy!

    16 0
  • ~projektantrybnik 2015-01-23 20:44:46

    Widzieliście siedzibę firmy pana Studenta? Jeżeli przez lata nie zrobił remontu własnego budynku to jak może zadbać o miasto? Kolejne puste frazesy. Rybnickie kopalnie są najlepsze w Kompani. Nic im nie grozi. Większość młodych ludzi i tak wyjeżdża z miasta. Bo kto będzie pracował za drobne w Tenneco, jeżeli cały świat jest dostępny. Jest już jedna strefa ekonomiczna koło elektrowni. Niech się nowy urzędnik wykaże i znajdzie chociaż jednego nowego inwestora. Przecież tam jest tania energia z której już korzysta Messer. Jest aktualny plan miejscowy i maksymalne ulgi podatkowe. Czekamy !!!

    1 0
  • ~molly1978 2015-01-23 20:58:12

    A co z popekanymi ławkami w parku tematycznym? I w tym samym miejscu z płytami w bardzo wątpliwym pierwszym gatunku?

    4 0
  • ~Teddy 2015-01-23 21:07:19

    No cóż... skupianie się na promowaniu górnictwa to rozwiązanie do czasu bo rząd i tak dorżnie kopalnie (taki ma prikaz od Angeli, która musi upłynnić gdzieś niemiecki węgiel i Donald ma za to odpowiedni stołek), natomiast dla Rybnika, promowanie górnictwa to niestety uwstecznienie intelektualne bo każdy wie jakie wykształcenie ma większość ryli i niestety na inteligentów w tej branży trudno liczyć. Idąc tym tropem, zmusimy młodych, ambitnych i wykształconych do ucieczki z Rybnika bo i tak ich tu niewielu, a jeszcze warunków nie będą mieli żadnych. Jak reszta ambitnych wyjedzie staniemy się wiochą familoków :-( Co do lotniska to absolutnie się nie zgadzam, żeby go zaorać. brońmy tego co nasze a nie oddawajmy sasiadom bez walki. Czerwionka ma Tenneco, ma A1 ma kierunki lotnicze, będzie miała lotnisko, a nam zostanie co? Szczupaki z końskimi łbami i ulotność na rondzie? Resztę poglądów uwazam za nareszcie rzeczowe!

    10 0
  • ~ 2015-01-23 21:10:49

    Kilka przemyśleń. Ogólnie, to co mówi Pan Wojciech Student jest poprawne. Jest to osoba która bez wątpienia ma duże doświadczenie. Sam jestem za górnikami, jednak mówienie iż 7,5 tyś. osób + pochodni jest przesadą. Niech Pan policzy pozostałych, wszystkich pracujących. Wspomnę tylko że bardzo podoba mi się pomysł rozdziału stadionu na żużlowy oraz na nowy piłkarski. Jednak muszę się odnieść do naszego lotniska w Gotartowicach, którego obraz mam zawsze w pamięci w szczegółach. Tym, co Pan stwierdził - na pewno wbije Pan kij w mrowisko. Każdy ma ochotę na lotnisko. Teren prosty jak stół, powierzchnia 48 ha, położenie strategiczne. Super miejsce na inwestycje. Ja bym jednak tego terenu nie ruszał. Nie chodzi tu tylko o tradycje lotnicze. Pamięta Pan pożar lasów w Kuźni w 1992 roku? Baza wypadowa Dromaderów zdała egzamin. Teren ten należy zostawić. Klęski żywiołowe. Konflikty zbrojne. Transporty. Ewakuacje. Nie wiemy co się może jeszcze wydarzyć w dobie konfliktów. Teren pod nowe lotnisko to pola za Bełkiem obok torów. Zasadniczo dobry, oglądałem to. Jednak trzeba brać pod uwagę koszty likwidacji, przeniesienia i utworzenia tego wszystkiego. Może jednak nowe prawidłowo wykonane zda egzamin? Ja rozumiem że pełnomocnik ma władzę. Jednak używanie stwierdzeń typu że "interes stosunkowo niewielkiej grupy osób nie powinien dominować nad najważniejszym interesem mieszkańców Rybnika" jakoś jest nie na miejscu. Należy więc rozważyć wszystkie za i przeciw i to w każdej sprawie.

    24 0
  • ~argo44 2015-01-23 21:23:17

    Coż czarne chmury nad ToProjektem Pan Marek i spólka ma przechlapane tyle lat forów i ups ... szkoda wykonawcy deptaka
    bo pewnie dostanie mu sie rykoszetem ... za gniota rodem z ToProjektu do tego pewnie nominowany pan K też mu nie odpuści bo projekt cuda nad zalewem to podobno gniot jako mało a budowa jest wstrzymana ... wiem to akurat z pewnego źródła Pan Prezydent powinien przesledzić ten proces budowlany bo z mojej wiedzy wydane pozwolenie to granda na miare doniesienia do Prokuratury pytanie czy "nowe" KBO to też taki gniot made in ToProjekt ?? jak myslićie ??

    11 0
  • ~Mario 2015-01-23 21:26:59

    Wpis został usunięty z powodu złamania regulaminu zamieszczania opinii.

    0 0
  • ~argo44 2015-01-23 21:28:52

    Coż czarne chmury nad ToProjektem Pan Marek i spólka ma przechlapane tyle lat forów i ups ... szkoda wykonawcy deptaka
    bo pewnie dostanie mu sie rykoszetem ... za gniota rodem z ToProjektu do tego pewnie nominowany pan K też mu nie odpuści bo projekt cuda nad zalewem to podobno gniot jako mało a budowa jest wstrzymana ... wiem to akurat z pewnego źródła Pan Prezydent powinien przesledzić ten proces budowlany bo z mojej wiedzy wydane pozwolenie to granda na miare doniesienia do Prokuratury pytanie czy "nowe" KBO to też taki gniot made in ToProjekt ?? jak myslićie ??

    4 0
  • ~unlimited 2015-01-23 22:59:05

    ~argo44
    Darek Kosteczko napisał: ..........................................Coż czarne chmury nad ToProjektem Pan Marek i spólka ma przechlapane tyle lat forów i ups ... szkoda wykonawcy deptaka bo pewnie dostanie mu sie rykoszetem ... za gniota rodem z ToProjektu do tego pewnie nominowany pan K też mu nie odpuści bo projekt cuda nad zalewem to podobno gniot jako mało a budowa jest wstrzymana ... wiem to akurat z pewnego źródła Pan Prezydent powinien przesledzić ten proces budowlany bo z mojej wiedzy wydane pozwolenie to granda na miare doniesienia do Prokuratury pytanie czy "nowe" KBO to też taki gniot made in ToProjekt ?? jak myslićie ?? .................................................................... Czy ja dobrze rozumiem, że wypowiada się Pan o sobie samym w trzeciej osobie Panie K. ?? Czy to marna prowokacja ?


    1 0
  • ~ 2015-01-23 23:41:33

    Witam chyba naruszam prawa autorskie argo44 :) na zasadzie kopiuj wklej ja potwierdzam że nasza budowa jest wstrzymana o przyczynach na razie nie będę sie wypowiadał co do reszty nie moja sprawa .

    3 0
  • ~unlimited 2015-01-24 00:04:36

    Życzę, żeby się udało rozwiązać problemy. I podziwiam za odwagę, jaką się Pan niewątpliwie wykazał inwestując nad Zalewem. Oby się udało !

    0 0
  • ~ 2015-01-24 00:46:07

    Jest nadzieja na lepszy Rybnik
    Najwyższy czas zrobić czas ze stadionem który przypomina obiekt z lat 50

    0 5
  • ~xenir 2015-01-24 12:22:56

    Też mi się nie podoba pomysł likwidacji lotniska.
    Nie jestem lotnikiem, ale tak sobie myślałem, że nowa ekipa właśnie coś zrobi z lotniskiem, bo stosunkowo niewielkim nakładem środków można by sobie nabić punktów doprowadzając obiekt ten do standardów XXI wieku (i wcale nie chodzi o betonowy pas, a podstawowe sprawy jak choćby zwykły płot). A tutaj likwidacja lotniska, nie mydlmy sobie oczu przenosinami, bo co, Rybnik będzie inwestował w Czerwionce? :)
    Nie mam oczywiście nic przeciwko tworzeniu nowych miejsc pracy.

    7 0
  • ~mama mja 2015-01-24 15:41:54

    Hehe ... przecież wszyscy już wiedzą, że argo44 to pan K. Teraz to już oficjalnie :) Ale wpadka :)

    3 0
  • ~argo44 2015-01-24 16:42:21

    ~mama mja Ty masz jakąś manie obsesyjną na punkcie K a nie od teraz wiadomo że ~mama mja to trener B który pluje jadem na same hasło K pisze że skopiował moje posty a ty robisz aferę .. może zamiast pisac bzdury to skup się na pisaniu wniosków bo 60 tys grantów z miasta to za mało dla sekcji . Jak widzisz są tacy którzy doceniają (~unlimited to pewnie też K :) ) co robia państwo K nad zalewem ale oczywiście tobie to nie pasuje

    0 6
  • ~mama mja 2015-01-24 18:30:51

    Może ja to trener B, a może nie?! :p Natomiast wiemy, że Ty to Ty :) argo44 doceniamy twoją troskę i kochamy Cię! Pamiętaj o tym :)

    0 0
  • ~mama mja 2015-01-25 09:31:00

    Może ja to trener B, a może nie?! :p Natomiast wiemy, że Ty to Ty :) argo44 doceniamy twoją troskę i kochamy Cię! Pamiętaj o tym :)
    to klejny cytat ...sam Pana widzi że swoje wpisy firmuję swoim nazwiskiem

    0 2
  • ~mama mja 2015-01-25 09:37:01

    Może ja to trener B, a może nie?! :p Natomiast wiemy, że Ty to Ty :) argo44 doceniamy twoją troskę i kochamy Cię! Pamiętaj o tym :) to klejny cytat ...sam Pana widzi że swoje wpisy firmuję swoim nazwiskiem

    1 0
  • ~mama mja 2015-01-25 09:39:41

    Myślę że możemy zakończyć polemikę kto jest kto ja to argo44 ja to mama mja zaczynam się tracić :):)

    0 3
  • ~argo44 2015-01-25 12:25:45

    Buhahah mama mja pewnie patrzysz w monitor jak małpa w zegarek hhhhh pan K to ja
    powiem więcej to też Ty hhhhh bezcenne !!! nie wiem jak to robi ale podoba mi się jego
    sposób działania . PS cieszę się że darzycie mnie aż taka” miłością” ale może niepotrzebnie
    moja skromna osoba tego nie wymaga hhhhhh

    0 6
  • ~mama mja 2015-01-25 13:12:40

    O ... argo i jego gimnazjalne słownictwo :p popraw się, bo jak na prawnika i członka wopru to trochę wstyd :) Poza tym nie rób kreciej roboty swojemu panu - hehe ...

    0 3
  • ~argo44 2015-01-25 13:52:39

    Mama mja gimnazjalny poziom to ukłon w twoją stronę ale nie wiem czy nie za wysoko mierzę
    pozwoliłem sobie na część cytatu Davida Lloyd Georga może niepotrzebnie pewnie i tak tego nie
    jesteś zrozumieć przepraszam więcej tego nie zrobię poproszę moje dziecko (10l) żeby pisało
    posty może to da jakiś skutek w co zresztą wątpię . Cóż za pamięć dotycząca mojej skromnej
    osoby panie „trenerze"

    0 3
  • ~mama mja 2015-01-25 14:20:58

    A ty w ogóle potrafisz się ukłonić? Odnosiłem się ogólnie do twojej "twórczości"! Poza tym jaki sens jest rozmowy jak tu każdy może pisać jako każdy i wbijać się na czyjeś konto? To legalne Panie "prawniku" :P

    0 1
  • ~Arteks 2015-01-25 14:53:50

    Warto zadać inne pytanie i się zastanowić czy Rybnik potrzebuje stanowisk pracy które powstają w strefach (np. typu strefy żorskiej) czyli głównie dość prostych i bardzo niskopłatnych miejsc pracy? Czy nie lepiej w większym stopniu zadbać o inwestorów biurowych, o inwestycje IT, o inwestorów którzy już obecnie w Rybniku działają i chcieliby zwiększyć swój potencjał tworząc przy okazji jakieś ciekawe obiekty? Jeśli zwolennicy Kuczery od lat twierdzili, że tu jest za mało miejsc pracy dla absolwentów wyższych uczelni to powinni zdawać sobie sprawy, że takich osób nie pociągną "fabryczki ze stref". Jakoś bardzo sceptycznie podchodzę do inwestorów zza siedmiu mórz, którzy wybierają polskie strefy tylko z powodu najtańszej z możliwych siły roboczej, produkując tu mało istotne komponenty albo montując z gotowych części jakieś urządzenia. I jeszcze dla takich szpetnych blaszaków marnować kilkadziesiąt lat tradycji rybnickiego Aeroklubu? To kompletnie bez sensu. W dodatku w Czerwionce nie powstanie żaden nowy pas startowy, tak samo jak nie powstanie tam obiecana kopalnia... To tylko propagand. Poza lotniskiem Student dość mądrze gada.

    1 0
  • ~miastowy 2015-01-26 07:55:20

    Robota w fabryczkach na strefie jest pewną alternatywą dla ludzi (albo ich dzieci) , których zwolnią z zamykanych kopalń. Robota górnika też nie należy do zbyt innowacyjnych. Nie każdy w tym mieście jest po wyższych studiach, ludzie po zawodówkach i liceach profilowanych też musza znaleźć miejsce zatrudnienia, chociażby za małą kasę. Tematu lotniska nie znam, tradycje rozumie, ale jako kibic żużla związany z miejscem obecnego stadionu, chętnie zgodziłbym się na nowy obiekt w innym miejscu, gdyby była potrzeba wybudowania fabryki w miejscu starego stadionu.

    2 0
  • ~Arteks 2015-01-26 10:04:16

    @miastowy - to niech powstają tam gdzie mają być zamykane w najbliższym czasie kopalnie np. w Piekarach czy Brzeszczach, a nie u nas gdzie takiego problemu jeszcze przez lata nie będzie. Rybnik zasługuje na coś lepszego i można byłoby tworzyć tu jakieś klastry technologiczne czy miejsca w których instalowałyby się jakieś ambitniejsze firmy. Władze miasta powinne analizować uwagi i wnioski firm które już obecnie mają swoją siedzibę w Rybniku. Dziwię się twojej wypowiedzi bo przeważnie jeśli mówimy o handlu to niektórzy się obruszają że tam są niskie zarobki - a w fabrykach strefowych stanowiska dla niewykwalifikowanych są jeszcze mniej płatne niż w handlu o czym można się przekonać chociażby czytając gowork czy rozmawiając z ludźmi którzy mają jakichś znajomych/krewnych tam pracujących. Nifco w Żorach - największy zakład produkcyjny w tym mieście miał ogromne kłopoty z zebraniem załogi ze względu właśnie na zarobki co potwierdziła nawet dyrektor tamtejszego PUP w programie informacyjnym...

    0 3
  • ~Negro 2015-01-26 11:05:55

    Nie rozumiem, tyle nieużytków jest w Rybniku w tym w Gotartowicach, Ligockiej Kuźni, a tu pada propozycja likwidacji sportowego lotniska! Co za absurd.

    15 0
  • ~badabum 2015-01-26 13:11:23

    Temat gotartowic jest tematem tak oczywistym że aż boli. LOTNICY TO PIWNICY ;) tzn na lepsze lotnisko, nie powiecie mi że latanie z nad Gotartowicami jest lepsze niż nad Czerwionką czy Gliwicami.
    Miasto nie ma miejsca dobrze skomunikowanego z autostradą. To autostrada pozwoli na rozwój. Czy ktoś się zastanowił dlaczego Tenneco buduje się w tak dziwnym miejscu? to oczywiste - LOGISTYKA GŁUPCZE. Tereny Gotartowic mają szansę stać się silnikiem Rybnika, pod warunkiem że kilku ludzi przestanie to blokować. JESTEM ZA!

    0 3
  • ~ 2015-01-26 18:03:17

    Mieszkam w Gotartowicach i nie uważam aby lotnisko było niezbędne. Prawda wygląda tak że jest towarzystwo wzajemnej adoracji około 20 osób (pilotów mechaników oraz ich ziomków) które uważają ten wielki trawnik za swoją własność, a miasto i jego mieszkańcy nic z tego nie mają (co roku ze dwa wypadki śmiertelne martwi spadochroniarze czy rozbity samolot który cudem nie wleciał do przedszkola. Jeszcze kilka lat wstecz trenowali tu mistrzowie na szybowcach było na co popatrzeć. Teraz szybowce tylko startują i lądują co 10 min, a jeden kaskader w czarnym akrobacyjnym samolociku prędzej czy później roztrzaska mi się o dach.

    0 1
  • ~MQ 2015-01-27 14:55:45

    Teren w Gotartowicach to w zasadzie rzut beretem do A1, logistycznie ma szanse na inwestorów. Arteks jakieś dwa miesiące temu jedna z firm na żorskiej strefie szukała pracownika z wyższym wykształceniem, biegłą znajomością angielskiego, która skłonna była zapłacić kilkanaście tyś. miesięcznie. Zgłosiło się kilkunastu chętnych i nikt nie chciał podjąć pracy, bo ... jednym warunkiem były godziny pracy 10-12 godzin dziennie. A potem ktoś taki idzie i opowiada, że nie wziął roboty bo mało płacą. Ja osobiście znam kilka osób, które pracują w Nifco i nie narzekają. Mają stałą pracę, dość przyzwoity pakiet socjalny i małe podwyżki za wyniki też są. Niskie zarobki w strefach to taka sama propaganda jak siedzenie na kasie w pampersach. W jednym markecie może był kiedyś jeden przypadek a z marketów zrobiono obozy pracy. A panu Wojtkowi można życzyć siły w dążeniu do normalności w tym mieście po 16 latach okupacji.

    1 0
  • ~badabum 2015-01-27 15:33:17

    W Rybniku ludzie nie mają pracy. Dojeżdżamy codziennie do Katowic, do Gliwic, do Żor, do Bielska a i jeszcze dalej, najwytrwalsi mają pracę 2h samochodem w jedną stronę. Pobudka:) w Rybniku może się biznes rozwijać, potrzebna jest wspłópraca UM-US-SP-SR itd...bez tego każdy kto tu wchodzi widzi dziurę w której zostanie złupiony (największym pracodawcą w Rybniku jest Rzeczpospolita i jej majątek i organy, nie wytykam ale gdy widzę dywizje urzędników z Zus 15-16 wylewające się z budynków...to jakoś czuję żę coś jest nie tak w naszym mieście...no chyba że postawimy jakiś markecik, niedługo markeciki będą stać tak samo puste jak witryna na powstańców i sobieskiego

    6 0
  • ~hindenburgstrasse 2015-01-27 17:02:31

    @Arteks - w Rybniku nie powstanie nigdy żaden klaster technologiczny, bo nie ma tu kadr, tradycji, celu, chęci ani kapitału. Rybnik to jest właśnie to, o czym mówi pan Student - górnicze miasto pełniące funkcje administracyjne dla okolicznych miasteczek i wsi. W ośrodku PŚ w Rybniku jest problem, żeby skompletować nabór na informatykę - no według mnie o czymś to świadczy... Druga rzecz - nawet jakiegoś BPO nie za bardzo jest możliwość otwarcia w Rybniku, bo brakuje ludzi mówiących minimum dwoma językami i mających wyższe wykształcenie. Wśród 30-latków udział ludzi z wykształceniem wyższym jest w Rybniku taki jak w Bytomiu (26,5%), a do Gliwic czy Katowic nie ma się co porównywać (odpowiednio 35,2% i 40%). Na LinkedIN nie ma obecnie z Rybnika ani jednego ogłoszenia - to chyba najlepsze świadectwo rynku pracy w tym mieście.

    2 0
  • ~hindenburgstrasse 2015-01-27 17:05:09

    A co do samego wywiadu. Bardzo mi się podoba to, co pan Student mówi. Lotnisko w Gotartowicach faktycznie nie ma sensu. Lotniska to dzisiaj tylko pomniki megalomanii władzy - najlepszy przykład jest w Radomiu. Według mnie zdecydowanie lepiej będzie, jeśli ten teren zostanie przeznaczony na jakieś poważniejsze inwestycje. Mam nadzieję, ze nowe studium będzie rozsądne i nie pozwoli na dalsze skandaliczne wręcz rozlewanie się zabudowy w Rybniku.

    0 3
  • ~Arteks 2015-01-28 09:14:04

    @MqG - dla Żor to sensacja, u nas nawet górnik-elektryk zarabia takie pieniądze. Jakiś czas temu kolega opowiadał mi że mieli wolne stanowisko i potrzebowali kogoś znającego biegle angielski, a jednocześnie z doświadczeniem w marketingu i też był problem... To bardziej problem z niedostosowaniem młodych ludzi, kiepską jakością nauczania, a może po części lenistwem. Natomiast my nie potrzebujemy takich kiepskich miejsc pracy jakie lokowane są chociażby w Żorach czy Warszowicach i tworzenie na siłę na lotnisku strefy dla fabryczek jest absurdalne... @hindenburgstrasse - to że Rybnik to górnicza potęga to powód do chluby. Dzięki temu tak dobrze prosperuje cały region - nie tylko bezpośrednio branża górnicza ale także energetyczna, transportowa, produkcja i usługi na rzeczy tych dwóch dziedzin i inne. :))) Może ty masz jakieś antygórnicze fobie ale Śląsk bez górnictwa nie ma racji bytu. Piszesz o problemach z naborem - jest wiele atrakcyjnych kierunków po których jest całkiem dobrze płatna praca - i nie ma chętnych do ich studiowania. Niedawno kolega który chciał studiować na Politechnice Warsz.- sterowanie ruchem kolej, skarżył się że nie otwarto kierunku z powodu braku chętnych... Praca po tym kierunku jest od ręki. Ty też nie studiowałeś informatyki ;). Natomiast z kapitałem nie ma żadnego problemu, wystarczy że jakiś dobry rybnicki biznesmen z dowolnej branży będzie chciał zainwestować w IT - i może to zrobić. W K1 inwestuje nie deweloper tylko właściciel firmy transp. :)))

    0 2
  • ~Arteks 2015-01-28 09:24:04

    @badabum - pracy to nie ma w Siemianowicach, Żorach czy Suwałkach - w Rybniku jest ponad 40 tys. miejsc pracy(!). Każdy komu chce się pracować, znajdzie tu pracę, a jeśli ktoś jej nie może znaleźć na miejscu, zawsze może szukać w innych większych miastach Śląska. Jesteśmy jednym regionem. Jeśli do Rybnika dojeżdża sporo osób - nie widzę problemu w tym aby dojeżdżać gdzieś indziej. Ludzie z Żywca i okolic wstają czasami o 3.00 rano, dojeżdżają do pracy do Czechowic, Tychów czy Jastrzębia i mimo to kochają swoje rodzinne strony i nie narzekają że u nich w ogóle nie ma miejsc pracy... Piszesz że do Bielska ktoś do jeżdża - a pokaż mi w Bielsku chociaż jeden tak potężny zakład pracy jak np. rybnickie kopalnie, EDF, DB Schenker czy PKP Cargo? Cudze chwalicie a swego nie znacie... ;)

    0 4
  • ~badabum 2015-01-28 13:00:49

    @arteks http://www.rybnik.com.pl/wiadomosci,kto-jest-najwiekszym-pracodawca-w-naszym-miescie-,wia5-3273-21416.html
    giganty przedsiębiorczości + DB shenker to ty znasz tylko z rybnik.com.pl podobnie jak pkp cargo
    Bogu dziekować za Tenecco i Rettiga bo po nich nastała w Rybnku głeboka głębia..i nie porównuj mi tutaj Rybnika z Suwałkami, wg wszelkich danych jesteśmy w centrum regionu CE - tzw barry-center dla środkowej i wschodniej Europy Rybnik-Żory-Gliwice-Katowice są skazane na sukces, jednakże gdy się zadawalasz tym gigantem na układzikowych nogach jakimi są kopalnie...

    6 0
  • ~Arteks 2015-01-28 21:55:05

    @badabum - można strzelać na oślep i mieć nadzieję że się trafi - ale ty akurat nie trafiłeś z tym, że dużo ludzi dojeżdża od nas do Bielska. To miasto które świetnie znam i mam z nim różne życiowe epizody. :) Po przeniesieniu produkcji aut do Tychów i upadku przemysłu włókienniczego nie ma tam jakichś przemysłowych potęg. Oczywiście mam ogromny szacunek do tego miasta i bardzo go lubię. Ma chyba najlepiej rozwiniętą drobną przedsiębiorczość na Śląsku i bardzo pomysłowych i bogatych mieszkańców. Sporo ludzi żyje tam też z turystyki. Ma kilka dobrych firm ale... w zasadzie ani jednego tak dużego i prestiżowego zakładu jak te które wymieniłem z Rybnika, których nie doceniają tylko dyletanci lub złośliwi sąsiedzi. To konkretny fakt. Rybnik ma super sytuację jeśli chodzi o rynek pracy - to niestety ROW czyli okolica Rybnika ma problemy. Bo gdyby w Żorach, Wodzisławiu czy Czerwionce przemysł nie upadł - to cały region miałby się dużo lepiej. A tak wszyscy "wiszą" na Rybniku i przez to potem niektórzy nasi ludzie nie mają pracy. Swoją drogą w Katowicach czy Warszawie też są bezrobotni - nigdy w gospodarce rynkowej nie będzie tak, że wszyscy będą szczęśliwymi pracownikami. Tak było tylko w socjaliźmie. Natomiast nie podpieraj wyjątkami jakichś swoich tez. Durczok też dojeżdża z Katowic do Warszawy... Na pewno są mieszkańcy Katowic którzy dojeżdżają do innych miast bo jak się w Katowicach popatrzy rano na pociągi odjeżdżające z Katowic - wcale nie są puste.

    0 3
  • ~badabum 2015-01-29 22:00:54

    @arteks chodzi mi o to że Rybnik może być mieć silnik przemysłowy - ciężkiego, lekkiego i it przemysłu, tylko jakimś cudem rybnik za tym nie nadąża tylko realizuje plan z lat 90tych...do perfekcji a tymczasem mamy ecommerce i już niedługo wszystkie te hale zakupowe będą też świecić pustkami, dlatego hasło musimi się przygotować na najgorsze wcale nie jest głupie

    2 0
  • ~Arteks 2015-01-29 22:16:52

    @badabum - nikt nie wie co będzie za kilka lat więc takie przejmowanie się do przodu jest kompletnie bez sensu. A skąd wiesz czy za 5 lat produkcja będzie jeszcze w Polsce opłacalna? Szczególnie jeśli lawinowo podrożeje prąd, a ludzie nie będą chcieli dalej pracować za stawki podobne do chińskich? Wydaje mi się po przeczytaniu twoich kilku wypowiedzi - że sam do końca nie wiesz o czym piszesz. Podałeś też dość niepoważny przykład szczególnie że w Rybniku znajduje się największy zakład w branży energetycznej na południu Polski. I powinniśmy być z tego dumni, a nie myśleć o jakichś głupich małych pseudofabryczkach jakie mogliby wybudować nam na lotnisko Koreańczycy którzy szukają tańszej siły roboczej od Chińczyków... ;) To dzięki solidnym zarobkom i solidnemu przemysłowi Rybnik należy do najbogatszych samorządów województwa. :)))

    0 3
  • ~hindenburgstrasse 2015-01-29 23:39:11

    @Arteks - Ty masz mentalność Sieroży z Nowego Urengoja. Taki Sieroża też pewnie siedzi na forum swojego miasta i pisze, że chlubą dla Urengoja jest wydobycie ropy, a na kuzyna Szaszę z Wołgogradu pracującego w jakiejś wysokospecjalistycznej fabryce patrzy z wyższością, bo ten zarabia mniej. Tyle tylko, że już długo sobie z wyższością nie popatrzy, bo ropa pikuje i się kończy. My w Polsce cieszymy się, że ropa tanieje, bo Putin słabnie, a my zostawiamy mniej na tankszteli, ale jakoś nikomu nie przychodzi do głowy, że takie miasta jak Rybnik czy Ruda Śląska (uzależnione od górnictwa węgla kamiennego) dostają rykoszetem z tego powodu. Ciekaw jestem, jak wyglądałaby struktura eksportu z Rybnika. Myślę, że ponad 60% to byłby węgiel, czyli wskaźnik jak w krajach OPEC z ropą.

    1 0
  • ~hindenburgstrasse 2015-01-29 23:42:10

    Aha, no i Bielsko-Biała ma fabrykę silników Fiata - produkują tam jednostki 1,3 Multijet i 0,9 Twinair, a pracuje w niej 1100 osób. Jest to zakład znacznie większej wagi niż Elektrownia Rybnik czy KWK Chwałowice.

    1 0
  • ~Arteks 2015-01-30 00:01:38

    @hindenburgstrasse - sorry ale jeśli ja mam mentalność Serioży, to ty masz mentalność gimnazjalisty ze Stanowic któremu pewne branże i miasta nie odpowiadają dlatego zawsze będzie szukał dziury w całym... Pół Polski zazdrości górnikom ich zarobków, socjalu czy prestiżu, a Śląskowi takich właśnie miejsc pracy jaką dają branże wydobywcza czy energetyczna. Ps. Możliwe że bielska fabryka jest większej wagi - po prostu więcej waży hehehe Naprawdę piszesz ostatnio nie tak jak kiedyś ale trochę jako reprezentant gimbazy, a przecież mam świadomość że jesteś starszy.

    0 2
  • ~hindenburgstrasse 2015-01-30 00:33:55

    @Arteks, ty nie rozumiesz, o czym ja mówię. Nie mówię: zaorać kopalnię. Mówię: opieranie rozwoju miasta na kopalni to droga donikąd! Ty ciągle wyśmiewasz Bytom, Siemianowice czy Czerwionkę jako upadłe miasta. A przecież właśnie one są upadłe, bo zrobiły, to, co Tobie się tak strasznie podoba w Rybniku - oparły cały swój rozwój na kopalniach. Nie ma się co czarować, złoża Chwałowic i Jankowic skończą się za kilkanaście, maksymalnie kilkadziesiąt lat, o ile wcześniej te kopalnie nie upadną wraz z całym sektorem na Śląsku (na Śląsku, bo w Zagłębiu Lubelskim renesans górnictwa dopiero się rozpoczyna). Co wtedy zostanie z Rybnika jeśli będziemy słuchać takich ludzi jak Ty?

    1 0
  • ~hindenburgstrasse 2015-01-30 00:41:27

    W takim modelu rozwoju, jaki Ty preferujesz, Rybnik to jest właśnie taka mała Rosja - gospodarka jest maksymalnie zależna od wahań cen surowców. Z resztą, to już widać po dochodach z CIT. W 2011 roku KW miała miliard złotych zysku, więc dochody z CIT (tzn. udział miasta w dochodach z CIT) w Rybniku wyniosły ponad 19 mln zł, czyli więcej niż np. w Bielsku (16 mln). Ale w 2012 KW miała już mniejszy zysk, więc dochody te spadły O POŁOWĘ (w Bielsku dalej było ok. 16 mln), a w 2013 KW była już na karuzeli w dół i dochody z CIT w Rybniku wyniosły niecałe 6 mln, zaś w Bielsku znów wyniosły 16 mln. Innymi słowy w ciągu zaledwie trzech lat dochody z CIT potrafiły w Rybniku spaść trzykrotnie. To jest jakiś koszmar.

    1 0
  • ~Arteks 2015-01-30 00:54:54

    @hs - słabo jedziesz, naprawdę słabo... to nie są już jakieś ciekawe argumenty czy coś pobudzającego do ciekawej retoryki jak kiedyś. Jeśli uważasz, że kopalnie w Rybniku mają kilkanaście lat życia przed sobą (na czym opierasz taką wiedzę bo według ekspertów górniczych, w ROW zasoby węgla są takie duże że tu mogą powstawać nowe kopalnie!) to jaką masz pewność że różne branże produkcyjne przetrwają i ostaną się w sytuacji kiedy Polska za kilkanaście lat może już nie być "tanim murzyńskim krajem"? Wspomniałeś o eksporcie z Rybnika - nie wiem jakie to ma dla ciebie znaczenie bo mi to jest obojętne ale czy po raz kolejny chcesz wtopić jak twoimi dawnymi fascynacjami jakimi były inwestycje czy oddanie do użytku nowych mieszkań (okazało się że Rybnik w czołówce!) lub danymi demograficznymi w których w dyskusji z Predkrontem wyszło, że je koloryzowałeś aby zgadzało się z twoimi przypuszczeniami? Rzutem na taśmę firmy które większość produkcji eksportują poza KW która eksportuje węgiel z Jankowic np. do Austrii i na Słowację. Rettig, Ryfama, Ice-Mastry, Messer, Greif, Doosan-Babckock to firmy o których wiem że ponad połowa ich produkcji idzie na eksport. Zdziwiony? Z ciekawostek to spora część naprawianych wagonów jakie jeżdżą po sieci najlepszej kolei w Europie czyli DB - jest robiona w Rybniku. ;) A porównywanie rynku pracy Rudy Śl. do Rybnika jest tak samo na miejscu, jak porównanie rynku pracy Katowic z Monachium. Sorry ale zupełnie świadomie przeginasz, tracąc na tym, ;)

    0 1
  • ~orient 2015-01-30 10:04:27

    @hindenburgstrasse piszesz takie czarne scenariusze wobec Rybnika któremu póki co nic nie grozi jeśli chodzi o załamanie się przemysłu. A co w takim razie z kilkunastoma tysiącami miejsc pracy w GOP które mogą zniknąć w każdej chwili? Tam są o wiele bardziej monokulturowe miasta niż Rybnik. To tam kończą się złoża węgla. A może właśnie mieszkańcy GOP będą przenosić się do Rybnika i okolic za kilka, kilkanaście lat tak jak kiedyś na Śląsk przybywali ludzie z całych Niemiec czy Polski. Całkiem możliwe że demograficznie Rybnik może na tym skorzystać, szczególnie jeśli władze miasta będą jeszcze bardziej dbać o to aby w naszym mieście mieszkało się jeszcze wygodniej i lepiej. Wywiad Studenta dość ciekawy, rodzi pewne nadzieje na pozytywne zmiany.

    0 0
  • ~hindenburgstrasse 2015-01-30 13:55:35

    @Arteks - zasoby węgla to jedno, a możliwość jego opłacalnego wydobycia to drugie. Jak sobie spojrzysz na zdjęcia satelitarne Rybnika to prawie nie ma miejsc, w których nie ma jakiś domów, a to oznacza dla kopalni droższe wydobycie. Dla porównania pooglądaj sobie tereny zagłębia lubelskiego - same łąki i pola, można jechać "na zawał", czyli znacznie taniej. Jaką mam pewność, że inne branże przetrwają? Nie mam żadnej, ale nie trzeba być Paulem Krugmanem żeby domyśleć się, że lepiej jeśli 40 tys. ludzi pracuje w bardzo różnych branżach niż gdy z 40 tysięcy 10 tys. pracuje w górnictwie, a pozostałe 30 tysięcy w jego obsłudze. Taka gospodarka jest w Magnitogorsku, Baku czy Calgary, przy czym władze Calgary przynajmniej zdają sobie sprawę z niebezpieczeństwa takiej gospodarki i aktywnie działają na rzecz jej przełamania.

    1 0
  • ~hindenburgstrasse 2015-01-30 14:00:33

    @orient - jak to nic nie grozi? Zarówno Chwałowice jak i Jankowice przynoszą straty. Rząd kupił trochę spokoju przed wyborami, ale wszyscy zainteresowani tematem (sami związkowcy chyba też, bo mówią ludziom na tych kopalniach, że jak mają szansę to niech uciekają na emeryturę) dobrze wiedzą, że Komisja Europejska zmiażdży ten program pomocowy dla górnictwa za kilka miesięcy. Wprawdzie fakt, pierwsze do odstrzału idą kopalnie ze SRK, ale Nowa Kompania Węglowa też nie ma światłej przyszłości, bo już tylko Marcel jest dochodowy (jeszcze w połowie roku dochodowe były też Ziemowit i Piast). A nowy rząd już nie będzie miał ani celu (tuż po wyborach) ani możliwości (alternatywą jest odebranie Polsce funduszy europejskich) bronienia kopalń przed zamknięciem. Jeśli zaś chodzi o gospodarkę to dzisiaj w Polsce jest już tylko sześć górniczych miast: Rybnik, Ruda Śląska, Jastrzębie-Zdrój, Konin, Bełchatów i Lubin.

    0 0

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu Rybnik.com.pl nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Alert Rybnik.com.pl

Byłeś świadkiem wypadku? W Twojej okolicy dzieje sie coś ciekawego? Chcesz opublikować recenzję z imprezy kulturalnej? Wciel się w rolę reportera Rybnik.com.pl i napisz nam o tym!

Wyślij alert

Sonda

Czy lekcje religii powinny być finansowane przez Kościół Katolicki?




Oddanych głosów: 1334